Zamówienia publiczne z perspektywy wykonawcy

Startując w przetargu publicznym trzeba zdawać sobie sprawę, że przygotowanie oferty spełniającej kryteria określone w specyfikacji istotnych warunków zamówienia, to jedynie połowa drogi do sukcesu.

Zbyt mało uwagi przywiązuje się do takiego ukształtowania oferty oraz wypracowania sposobu współpracy w przypadku wspólnego ubiegania się o zamówienie, aby uniknąć wykluczenia z przetargu oraz dalszych negatywnych konsekwencji wynikających m.in. z przepisów prawa ochrony konkurencji.

Przepisy antymonopolowe, zwłaszcza dotyczące zawierania tzw. porozumień ograniczających konkurencję, są egzekwowane rygorystycznie w przypadku tzw. zmów przetargowych.

Ważne jest, by przedsiębiorcy zdawali sobie sprawę, jakie czynności podejmować, a jakich zachowań unikać w toku postępowania przetargowego, zwłaszcza na etapie negocjacji z potencjalnymi współpracownikami, by nie narazić się na zarzut zawarcia porozumienia ograniczającego konkurencję.

Skutki naruszenia właściwych przepisów

Naruszenie przepisów antymonopolowych w toku ubiegania się o udzielenie zamówienia może spowodować wystąpienie szeregu skrajnie niekorzystnych następstw i to nie tylko w zakresie prawa administracyjnego ale również cywilnego oraz karnego. Do najpoważniejszych zagrożeń zaliczyć należy:

  • wykluczenie przedsiębiorcy z postępowania przetargowego;
  • rozwiązanie zawartej już umowy przetargowej;
  • nałożenie przez Prezesa UOKiK kary pieniężnej w wysokości do 10 % obrotu osiągniętego w roku obrotowym poprzedzającym rok nałożenia kary;
  • brak możliwości ubiegania się o udzielenie zamówienia publicznego w przyszłości;
  • odpowiedzialność cywilnoprawna wobec pozostałych uczestników przetargu nieobjętych zmową, na przykład na podstawie przepisów dotyczących zwalczania nieuczciwej konkurencji;
  • odpowiedzialność odszkodowawcza wobec Zamawiającego,
  • odpowiedzialność karna reprezentantów przedsiębiorcy odpowiedzialnych za zawarcie zmowy przetargowej (przestępstwo zakłócenia przetargu publicznego zagrożone jest karą pozbawienia wolności do lat 3).
Najczęstsze błędy i zaniechania

W postępowaniu przed Prezesem UOKiK Sądem Ochrony Konkurencji i Konsumentów o zawarciu porozumienia ograniczającego konkurencję w toku postępowań przetargowych świadczyć mogą nawet pozornie nieistotne zdarzenia i czynności przedsiębiorców, wśród których wymienić można:

  • zawarcie umowy konsorcjum, umowy o współpracę lub innej podobnej zakładającej złożenie wspólnej oferty przez przedsiębiorców, którzy mogliby złożyć również ofertę samodzielną;
  • zawarcie umowy dotyczącej podwykonawstwa między przedsiębiorcą składającym ofertę w przetargu a podmiotem który mógłby złożyć również ofertę samodzielną;
  • dokonanie formalnego lub nieformalnego podziału rynku zamówień publicznych między przedsiębiorców;
  • rezygnacja z udziału w przetargu przez jednego z przedsiębiorców w zamian za określoną korzyść lub w celu wyświadczenia przysługi;
  • ujawnienie ceny ofertowej pozostałym uczestnikom przetargu przed upływem terminu składania ofert;
  • bezprawne pozyskanie ceny ofert konkurentów;
  • prowadzenie negocjacji (zwłaszcza nieformalnych) dotyczących wyników danego zamówienia publicznego między przedsiębiorcami zainteresowanymi złożeniem konkurencyjnych ofert w przetargu;
  • ustalenie między konkurentami przetargowymi rekompensat na rzecz jednego z przedsiębiorców w przypadku wyboru oferty drugiego z nich;
  • milczące przyzwolenie na zawarcie zmowy przetargowej, nawet bez aktywnego w nim udziału.

Program Bezpieczny Biznes

W ramach programu Bezpieczny Biznes Kancelaria RGW oferuje audyt prawny w zakresie zgodności stosowanej przed przedsiębiorcę polityki przetargowej pod kątem jej zgodności z odpowiednimi przepisami prawa, w tym prawa ochrony konkurencji oraz prawa karnego.

Badaniu w ramach programu poddana może zostać zarówno ogólna polityka przetargowa przedsiębiorstwa, jak również plany w zakresie złożenia konkretnej oferty w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego.

W sporządzonej na Państwa zlecenie analizie zawarte zostanie szczegółowe wyliczenie oraz omówienie zachowań lub procedur, które mogą prowadzić do naruszenia regulacji dotyczących zamówień publicznych.

Ponadto opracowanie przedstawione przez Kancelarię obejmie rekomendacje zastosowania środków prawnych niwelujących potencjalne ryzyka prawne, dostosowanych do potrzeb i konkretnej sytuacji przedsiębiorcy.

Kolejnym etapem udzielania pomocy prawnej w ramach programu Bezpieczny Binez jest realizacja rekomendacji przedstawionych w opinii prawnej. Wdrożenie środków zapobiegawczych następować może między innymi poprzez:

  • opracowanie szczegółowych procedur wewnętrznych, mających na celu wyeliminowanie ryzyka naruszenia właściwych przepisów;
  • opracowanie niezbędnych aneksów do umów z kontrahentami;
  • przeprowadzenie procesu wypowiedzenia lub rozwiązania umów, które mogłyby zostać uznane za porozumienia ograniczające konkurencję;
  • opracowanie lub zmianę umowy konsorcjum, umowy o współpracę lub innych umów dotyczących złożenia wspólnej oferty przetargowej;
  • opracowanie lub zmianę umów dotyczących podwykonawstwa w ramach realizacji zamówień publicznych;
  • opracowanie wniosku do Prezesa UOKiK w ramach procedury łagodzenia kar (leniency) oraz reprezentacja przed UOKiK w sprawie;